HR�ST�YANLARIN
���LEME� YANILGILARI

arih boyunca insanlar� do�ru yola iletmek ve i�inde bulunduklar� yanl��lar� onlara haber vermek i�in Allah peygamberler g�ndermi�tir. Her peygamber g�nderildi�i toplumu hidayet yoluna �a��rm��, Rabbimiz'den ald��� vahyi kendi toplumuna bildirmi�tir. Her dinin h�k�mlerinde, ibadetlerinde ve uygulamalar�nda baz� farkl�l�klar olmu� olsa da t�m peygamberlerin tebli�lerinin �z� ayn� tevhid inanc�d�r. Tevhid "Allah'a bir ve tek ilah olarak iman etmek" demektir. Tevhid inanc�na sahip olan bir ki�i, tek g�� ve kudret sahibinin alemlerin Rabbi olan Allah oldu�unu bilir. T�m insanlar�n Allah'a muhta�, aciz kullar oldu�unun, t�m varl�klar�n Allah'a boyun e�di�inin fark�ndad�r. Di�er bir deyi�le �slam dini d���ndaki iki b�y�k hak din olan Yahudilik ve H�ristiyanl�k, bozulmam�� halleri ile Allah'a hi�bir varl��� ortak ko�mamak temeli �zerine kuruludur.

Allah'�n varl���na ve birli�ine inanan her �� �lahi dinin mensuplar� da asl�nda Rabbimiz'in Hz. �brahim'e indirmi� oldu�u hak dine uymaktad�rlar. Kuran'da Hz. �brahim'in dininin "hanif" bir din oldu�u bildirilmi� ve Peygamberimiz (sav)'e bu dine uymas� emredilmi�tir:

Sonra sana vahyettik: "Hanif (muvahhid) olan �brahim'in dinine uy. O, m��riklerden de�ildi." (Nahl Suresi, 123)

Hanif kelimesi, "Sadece Allah'a inan�p, yaln�zca O'na kulluk eden ki�i" anlam�ndad�r. Hz. �brahim'in hanif olarak vurgulanan �zelli�i, sadece Allah'a bir ve tek olarak iman etmesi ve teslim olmas�d�r. O putperest olan kavminin bat�l inan��lar�ndan uzakla�m��, sadece Allah'a y�nelmi�, muvahhid bir kuldur. Kavmini de putperest inan��lar�n� terk etmeleri, putlara ibadet etmekten vazge�meleri i�in uyarm��t�r. (Detayl� bilgi i�in Bkz. Hz. �brahim ve Hz. Lut, Harun Yahya, Ara�t�rma Yay�nc�l�k, �ubat 2003)

Allah'�n Hz. �brahim'e vahyetti�i hak din, onun soyundan gelen di�er salih m�minler taraf�ndan ayakta tutulmu�tur:

Kendi nefsini a�a��l�k k�landan ba�ka, �brahim'in dininden kim y�z �evirir? Andolsun, Biz onu d�nyada se�tik, ger�ekten ahirette de o salihlerdendir. Rabbi ona: "Teslim ol" dedi�inde (O:) "Alemlerin Rabbine teslim oldum" demi�ti. Bunu �brahim, o�ullar�na vasiyet etti, Yakup da: "O�ullar�m, ��phesiz Allah sizlere bu dini se�ti, siz de ancak M�sl�man olarak can verin" (diye benzer bir vasiyette bulundu.) Yoksa siz, Yakub'un �l�m an�nda, orada �ahidler miydiniz? O, o�ullar�na: "Benden sonra kime ibadet edeceksiniz?" dedi�inde, onlar: "Senin �lah�na ve atalar�n �brahim, �smail ve �shak'�n �lah� olan tek bir �laha ibadet edece�iz; bizler O'na teslim olduk" demi�lerdi. (Bakara Suresi, 130-133)

G�r�ld��� gibi Hz. �brahim'in "hanif" dini, Yahudiler, H�ristiyanlar ve M�sl�manlar aras�nda ortak bir dindir. Yahudiler Hz. �brahim'i t�m Yahudilerin peygamberi olarak kabul eder ve Hz. �brahim'in yolunu izlediklerini s�ylerler. H�ristiyanlar da Hz. �brahim'in, Yahudilerin oldu�u gibi kendilerinin de peygamberi oldu�unu kabul ederler. Hz. �brahim'e iman, ona duyulan sevgi ve sayg� Yahudiler ve H�ristiyanlar i�in oldu�u gibi M�sl�manlar i�in de son derece �nemlidir. Rabbimiz Nisa Suresi'nde �u �ekilde bildirir:

�yilik yaparak kendini Allah'a teslim eden ve hanif (tevhidi) olan �brahim'in dinine uyandan daha g�zel dinli kimdir? Allah, �brahim'i dost edinmi�tir. (Nisa Suresi, 125)

M�sl�manlar, Rabbimiz'in Kuran'da emretti�i gibi, t�m peygamberlere indirilenlere, "aralar�nda hi�bir ay�r�m yapmadan" iman ederler:

Deyin ki: "Biz Allah'a; bize indirilene, �brahim, �smail, �shak, Yakub ve torunlar�na indirilene, Musa ve �sa'ya verilen ile peygamberlere Rabbinden verilene iman ettik. Onlardan hi�birini di�erinden ay�rt etmeyiz ve biz O'na teslim olmu�lar�z. (Bakara Suresi, 136)

Ancak unutmamak gerekir ki, Allah'a olan co�kulu iman�, derin sevgisi, Rabbimiz'in b�t�n emirlerine g�n�lden boyun e�i�i, itaati ve �st�n ahlak� ile t�m inananlara �rnek k�l�nm�� olan Hz. �brahim'e en yak�n olanlar, hi� ��phesiz onun ahlak�na uyanlar ve tevhid yolunu izleyenlerdir. Rabbimiz Kuran'da ��yle buyurmaktad�r:

Do�rusu, insanlar�n �brahim'e en yak�n olan�, ona uyanlar ve bu peygamber ile iman edenlerdir. Allah, m�'minlerin velisidir. (Al-i �mran Suresi, 68)

Dolay�s�yla Allah'a g�n�lden iman eden H�ristiyan ve Yahudilerin de, Hz. �brahim ve ona uyan salih m�minler gibi, yaln�zca Allah'a y�nelip d�nmeleri, Hz. �brahim'in g�sterdi�i g�zel ahlak�, samimiyeti ve imani derinli�i �rnek almalar� gerekir. Onlar da Hz. �brahim'in hanif dinine uyan muvahhidler gibi, Allah'�n birli�ine iman eden ve O'na hi�bir�eyi ortak ko�mayan samimi kullar olmal�d�rlar. Ancak g�n�m�zde ��leme inanc� nedeniyle H�ristiyanl�k bu tariften uzakla�m��t�r. Hz. �sa'n�n Allah Kat�'na al�n���n�n ard�ndan �retilen ��leme inanc� nedeniyle yanl�� bir yola girilmi�, tevhid inanc� de�i�tirilip farkl� bir inan� olu�turulmu�tur.

��leme yan�lg�s� H�ristiyanlar i�in ne ifade eder?

H�ristiyanl�k Filistin'de ya�ayan Yahudiler aras�nda do�du. Hz. �sa'n�n �evresinde bulunan ve ona inanan insanlar�n tamam�na yak�n� Yahudiydi ve Hz. Musa'n�n �eriat�na g�re ya��yorlard�. Yahudili�in en temel �zelli�i ise, Allah'a bir ve tek olarak iman etmekti.

Ancak ilerleyen b�l�mlerde daha detayl� olarak g�rece�imiz gibi H�ristiyanl�k, Hz. �sa'n�n Allah Kat�'na al�n���n�n ve Yahudilerin d�nyas�ndan ��k�p putperest d�nyaya do�ru yay�l���n�n ard�ndan farkl�la�maya ba�lad�. Hz. Musa'n�n �eriat�n�n temeli olan tevhid inanc� b�y�k bir de�i�ikli�e u�rad�. Hz.�sa ��leme inanc� nedeniyle bir ilah olarak g�r�lmeye ba�land�. (Bu b�l�m boyunca ��leme inanc�n� tarif etmek amac�yla kullanaca��m�z t�m bat�l ifadelerden Allah'� tenzih ederiz.)


Luigi Mayer, Hz. S�leyman Tap�na��, Victoria ve Albert M�zesi, Londra

Ey Kitap Ehli, kitaptan gizlemekte olduklar�n�z�n �o�unu size a��klayan ve bir�o�undan ge�iveren el�imiz geldi. Size Allah�tan bir nur ve apa��k bir Kitap geldi.
(Maide Suresi,15)

Allah, r�zas�na uyanlar� bununla kurtulu� yollar�na ula�t�r�r ve onlar� Kendi izniyle karanl�klardan nura ��kar�r. Onlar� dosdo�ru yola y�neltip-iletir.
(Maide Suresi, 16)

"��leme" inanc� bu s�recin sonunda ortaya ��kt�. Bu kavram, "Baba, O�ul ve Kutsal Ruh"tan meydana gelmi� ��l� bir Allah inanc� anlam�nda kullan�lmaktad�r. ��leme, geleneksel H�ristiyanl���n en �nemli iman �artlar�ndand�r. Sonsuz g�� ve kudret sahibi olan Rabbimiz'e bir ve tek olarak iman etmeyi esas alan tevhid inanc� ile tamamen �eli�en bu yanl�� inanc� �u maddelerle tan�mlamak m�mk�nd�r:

  • ��leme inanc�na g�re Allah, "��l� birlik" kavram�yla Kendisi'ni �� ki�ilikte g�stermi�tir ve Baba-O�ul-Kutsal Ruh ayn� �eydir. Bu inan�� �u c�mlelerle �zetlenir: "Baba, O�ul, Kutsal Ruh, tek olan Tanr�'n�n Kendisi'dir", "Tanr�; Baba, O�ul ve Kutsal Ruh olarak vard�r"... Ak�l ve mant�kla �eli�en bu hatal� inan��a g�re ��lemedeki �� �ahs�n her biri Allah't�r, dolay�s�yla ayn� g�� ve yetkilere sahiptir. (Allah'� tenzih ederiz.)
  • Hz. �sa'n�n s�zde Allah'�n o�lu oldu�una inan�l�r. Bu yanl�� inanca g�re Hz. �sa Allah ile ayn� �ze sahiptir. Bu inan��a homoousnius ad�n� verirler ve "Baba ile O�ul ayn� �zden, cevherden olu�ur" �eklinde �zetlerler.
  • Hz. �sa'n�n yarat�lmad���na, Allah'�n o�lu olarak sonsuzluktan geldi�ine inan�l�r. Bu yanl�� inanca g�re Hz. �sa insanlar�n kurtulu�u i�in g�kten inmi�tir, cesetlenip insan olmu�tur. Bu inan��a enkarnasyon ad� verilir.

��leme inanc�, sonsuz g�� ve kudret sahibi olan Rabbimiz'e bat�l bir anlay��la bakan, Allah'�n insanlara peygamber olarak g�nderdi�i Hz. �sa'ya ilahl�k atfeden yanl�� bir inan��t�r. Ancak, kendi i�inde bir�ok �eli�kiler bar�nd�rmas�na ve tevhid inanc�n�n tamamen kar��s�nda yer almas�na ra�men, H�ristiyan inan��lar�nda �ok �nemli bir yere sahiptir. ��lemeye, dolay�s�yla Hz. �sa'n�n Allah'�n o�lu oldu�una inanmayan bir ki�i, ��lemeyi savunanlar taraf�ndan ger�ek bir H�ristiyan olarak kabul edilmez.

�lgin� olan bir husus, tarih boyunca ��leme inanc�na kar�� ��k�p, Hz. �sa'n�n sadece Allah'�n peygamberi olan bir be�er oldu�unu savunan �e�itli ki�i ve topluluklar�n �iddetli bask�lara maruz kalm�� olmalar�d�r. Bu ki�ilerin �ncil'den ve Hz. �sa'n�n hayat�ndan getirdikleri deliller her zaman g�z ard� edilmi�, insanlar bu konularda konu�maktan menedilmi�lerdir. �lerleyen b�l�mlerde daha detayl� olarak inceleyece�imiz s�z konusu tevhid inanc� sahipleri, Hz. �sa'n�n Allah'�n o�lu oldu�unu s�yleyenlere �iddetle kar�� ��km��, bunun a��k�a "Allah'a �irk ko�mak" oldu�unu s�ylemi�lerdir. Bu nedenle de as�rlar boyunca "kafir", "sapk�n" (heretik) ve hatta "din d��man�" olarak tan�t�lm��, onlara destek verenler de ayn� tepkilerle kar��la�m��lard�r. Kimi yurtlar�ndan s�r�lm��, kimi de engizisyon mahkemelerince yak�larak �ld�r�lm�� veya as�lm��lard�r. Bu tepkiler ��leme kar��tlar�n�n say�ca artmalar�n� ve fikirlerini yaymalar�n� engellememi�tir. Ancak ��leme savunucular� her zaman i�in �o�unlu�u olu�turmu�lard�r.

Konuyu tarafs�z g�zle ara�t�ranlar bile, ger�ek H�ristiyanl���n, tarih boyunca bask� alt�na al�nan s�z konusu muvahhid (tevhide inanan) H�ristiyanl�k oldu�unu tespit etmektedirler. �zellikle de 18. y�zy�lda ba�layan ba��ms�z Kitab-� Mukaddes ara�t�rmalar�n�n b�y�k bir b�l�m�nde, ��leme, kefaret ve benzeri inan��lar�n H�ristiyan kutsal kitaplar�nda yer almad��� sonucuna var�lm��t�r.

Bu tarihsel kan�tlar�n da etkisiyledir ki, g�n�m�zde baz� H�ristiyan mehzepler ��lemeyi reddetmektedirler. �rne�in d�nyan�n d�rt bir yan�nda kiliseleri bulunan �niteryen Kilisesi, ��leme inanc�n� kabul etmeyen �ok b�y�k bir H�ristiyan toplulu�udur. Bu gibi cemaatler -aralar�nda �e�itli g�r�� farkl�l�klar� bulunsa da- Hz. �sa'n�n Allah'�n o�lu oldu�unu kabul etmemekte, ger�ek H�ristiyanl���n bir ve tek olarak Allah'a iman etmeyi emretti�ini s�ylemektedirler. B�y�k bir b�l�m� de Hz. �sa'n�n t�m insanlar�n g�nahlar�na kefaret olarak �arm�ha gerildi�i y�n�ndeki iddian�n yanl��l���n� vurgulamaktad�rlar. G�n�m�zde ��leme kar��t� H�ristiyanlarla, farkl� isimler alt�nda ve farkl� kilise olu�umlar� �eklinde kar��la�mak m�mk�nd�r. �zellikle de Amerika'da "��leme kar��tlar�" her ge�en g�n daha da g��lenmekte ve H�ristiyan d�nyas�nda ger�ekleri a��k�a dile getirenlerin say�s� b�y�k bir art�� g�stermektedir. Bunlar aras�nda "The Worldwide Church Of God" �zellikle dikkat �ekicidir. Bu kilisenin kurucusu Herbert W. Armstrong, ��leme inanc�n�n putperest k�lt�rlerin etkisiyle ortaya ��kan bir bat�l inan� oldu�unu savunmaktad�r.

�te yandan baz� H�ristiyan kiliseleri i�inde ��leme kar��t� g�r��lerin ortaya ��kt���, ancak bunlar�n bast�r�ld��� da bilinen bir ger�ektir. �rne�in Kuzey Amerika'da 19. y�zy�lda do�an ve Hz. �sa'n�n d�n���n�n �ok yak�n olu�una dikkat �eken Seventh Day Adventist hareketinin kurucular�, ger�ekte "Arius�u" bir temelde kurulmu� ve ��leme inan���n� reddetmi�lerdir. (Arius, ileride inceleyece�imiz gibi, ��leme inanc� ve Hz. �sa'ya atfedilen ilahl�k iddias�n� reddeden, 3. y�zy�lda ya�am�� �nemli bir H�ristiyan din adam�d�r.) Ancak di�er H�ristiyan kiliselerinin Seventh Day Adventist mezhebine getirdikleri "H�ristiyanl�ktan sapma" su�lamalar�, Arius�u inanc�n terk edilmesine ve bunun yerine ��leme inanc�n�n kabul edilmesine yol a�m��t�r. Bu ilgin� d�n���m, bug�n s�z konusu kilisenin mensuplar� taraf�ndan da kabul edilmektedir.1


Giovanni Paolo Panini, Roma Forumu, 1735, Detroit G�zel Sanatlar Enstit�s�

Bu konuda en �ok dikkat edilmesi gereken hususlardan biri, ��leme inanc�na Kitab-� Mukaddes'in hi�bir b�l�m�nde rastlanamamas�d�r. Ne Yahudilerin Kutsal Kitaplar� olan Eski Ahit'te ne de H�ristiyanlar�n kutsal metni olan �ncil'de bu inan� yer almamaktad�r. ��leme inanc� �ncil'de yer alan baz� ifadelerin yanl�� yorumlar�na dayanmaktad�r ve bu kelime ilk kez 2. y�zy�l�n sonlar�nda Antakyal� Theophilus taraf�ndan kullan�lm��t�r. S�z konusu inanc�n kabul g�rmesi ise �ok daha sonralar� ger�ekle�mi�tir. Bu nedenle de Kitab-� Mukaddes ara�t�rmac�lar� ve ��leme kar��tlar� �zellikle; "E�er bu inan� ger�ekten do�ru olsayd�, Hz. �sa'n�n bu konuyu t�m a��kl���yla insanlara anlatm�� olmas� gerekmez miydi? ��leme inanc�n�n Kutsal Kitap'ta a��k ifadelerle yer almas� gerekmez miydi?" sorular� �zerinde yo�unla�maktad�rlar. Bu sorulara kendilerinin verdikleri cevap ise a��kt�r: �ncil'de t�m a��kl���yla yer almayan, dolay�s�yla ilk H�ristiyanlar taraf�ndan bilinmeyen bir inan�, H�ristiyanl���n temeli olamaz. Bu, Hz. �sa'n�n ard�ndan ve yerle�ik Yunan k�lt�r�n�n etkisiyle olu�turulan bir yan�lg�d�r.

ileri >>>

1. Erwin Roy Gane, The Arian or Anti-Trinitarian Views Presented in Seventh-day Adventist Literature and the Ellen G. White Answer; http://www.sdanet.org/atissue/trinity/gane-thesis/index.htm

 

 

 

 

iddialaracevap.com adnanoktarhaber.com adnanoktarhukuk.com adnanoktargercekleri.com